Üretim Aynı Ama Fiyatlar Katlandı

 Tarih: 29-06-2018 23:29:30
Türkiye Ziraat Odaları Birliği, geçtiğimiz Mart ayında mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıklarının, depolarda alıcı bekleyen patates için büyük risk taşıdığını açıklamıştı. Bu açıklama yapıldığı sıralarda sadece Niğde ve Nevşehir’deki depolarda 350-400 bin ton patatesin alıcı beklediği açıklanmıştı. Bu dönemde maliyeti neredeyse 50 kuruşa ulaşan patatesi, üreticisi 30-40 kuruşa pazarlamakta dahi zorlanıyordu.

Üretim Aynı Ama Fiyatlar Katlandı

Yıllar içindeki üretim miktarına bakıldığında, fiyat artışının ürün yetersizliğinden kaynaklanmadığı ortaya çıkıyor. TÜİK verilerine göre 2015 yılında 1 milyon 879 bin ton seviyesinde gerçekleşen soğan üretimi, 2016 yılında artarak 2 milyon 121 bin ton seviyesine ve 2017 yılında yine bir artışla 2 milyon 131 bin tona yükseldi.

2018 Mayıs ayına gelindiğinde patatesin fiyatı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Müdürlüğü’nün açıkladığı rakamlara göre halde 1 lira ile 1,8 lira arasında değişmekteydi. Aynı patates 19 Haziran itibarıyla 2,5 lira ile 3,5 lira arasında alıcı bulmaktaydı. Bu rakamların marketlerde, pazarlarda 4 ile 7 TL arasında değişkenlik gösterdiği ortada.  Buna göre, sadece bir ay içinde patatesteki fiyat değişimi neredeyse yüzde yüze yaklaşmış olmaktaydı.

Patatesteki tablo, soğanda da karşımıza çıkıyor. Mayıs’ta İstanbul halinde kilosu 1-1,5 lira arasından soğanın, Haziran’da 3-5 lira arasında seyretmesi, piyasalarda suni bir fiyat artışı olduğunu gösteriyor. Üstelik üretimde önemli bir değişiklik olmamasına rağmen. Çünkü 2017 yılının aynı aylarında soğanın kilogramının Hal'de 60 kuruş ile 1 lira arasında değişmekteydi. Sadece bir yıllık farkın yüzde 400’leri aşması, bir aylık fiyat artışının ise yüzde 200’leri geçmesi, ister istemez akıllara farklı sorular gelmesine neden oluyor.

Patates sadece ülkemizde değil dünyada da önde gelen tarım ürünlerinden biri. Yoksul sofralarının ve dar gelirlinin vazgeçilmezi olan patates ve soğanda son yıllarda önemli fiyat dalgalanmaları gözlenmesine rağmen, ilgili bakanlık bu konuda hala etkin bir çözüm üretebilmiş değil. Dolayısıyla fiyat durumunu belirleyen üreticilerin eğilimleri, arz ve talep dengesi ile tüccar tutumlarından başka bir şey olmuyor. Elbette iklimsel değişiklikler ve zirai hastalıklarının da bu değişkenlerde payı olduğu bunun da doğrudan fiyatları etkilediği yadsınamaz. Ancak Fiyat artışı bu yılki üretimdeki azalışa kıyasla çok yüksek.

Soğan ve Patates Fiyatları Neden Arttı

Türkiye dünya ülkeleri içinde patates üretiminde hektar başına yüksek verim elde eden ülkelerin başında geliyor. Patatesteki fiyat artışının birkaç farklı nedeni olduğu öngörülebilir. Türkiye’de 2017 yılında 4,8 milyon ton patates üretildi. Bu miktarın yaklaşık yüzde 5’i ihraç ediliyor. İthalatta yaşanan birtakım sorunlar (Gürcistan’ın ülkemizden patates ithalini geçici süre durdurması) depolarda ürün birikmesine ve bunların ekonomik bir değerleri kalmadığı için Mart ayından sonraki süreçte imha edilmek durumunda kalınması bu yılki üretime etki etti.

Üretim Maliyetleri Artıyor

İhracat payı az olduğu için esas sorunun petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki yükselişe bağlı olarak üreticilerin maliyet artışlarını karşılamak adına fiyatları yükseltmiş olması da etkili olmuştur. En önemlisi ise sürekli dillendirilen ama bir türlü çözüm üretilemeyen tüccarların fırsatçılık yaparak ürün stoklaması da fiyat dalgalanmalarında etken oldu. Üretim ve toplam stoklardaki gerileme de aracıların ve market zincirlerinin fiyat artışı eğilimini görüp, bu durumu fırsata çevirmesine neden oluyor. Yani piyasada kontrolsüz bir zincirleme etki söz konusu.

Tarımda Denge ve Denetleme Şart

Her şeyden önce bir ülkede gıda politikasının temelinin tarımsal üretimden geçtiğinin altını çizmek gerekiyor. Dolayısıyla patates ve soğan gibi temel gıdalarda bir fiyat istikrarı oluşturmak için öncelikle planlı bir üretime ihtiyaç var. Ülkemizin yıllık patates ve soğan ihtiyacı aşağı yukarı yıllar içinde pek de değişkenlik göstermiyor. Ancak üretimde dalgalanmalar görülüyor. Bu bağlamda ilk adım olarak üretimin stabilize edilmesi gerekiyor. Bunun için de denetleyici ve koruyucu mekanizmaların etkinleştirilmesi hayati bir önem arz ediyor.

Fiyat artışlarını tetikleyen bir diğer neden maliyetler olduğu için üreticinin maliyetlerini düşürecek adımların, seçimlerde bol keseden atılan vaatlerin acilen yerine getirilmesi gerekmektedir. Mazotundan gübresine kadar tüm üretim kalemlerinin çiftçiyi gözetecek biçimde acilen düzenlenmesi gerekiyor.

Dalgalanmaları aşabilmenin bir diğer yolu tarımda destekleme alım ve satımlarının yapılması. Bu işlevi üstlenecek bir kamu kuruluşunun zarureti her zamankinden yakıcı bir şekilde kendini hissettiriyor. Ayrıca zarar eden üreticilerimizin zararlarının karşılanması noktasında tarımsal planlama olmazsa olmaz bir zorunluluk olarak karşımızda durmaktadır.

Bu noktada devlet planlayıcı olarak sürece müdahale etmeli, tavsiye biçiminde neyin ne kadar üreticiliyi noktasında yönlendirmelerde bulunmalıdır.

Fırsatçılarla Mücadele Edilmeli

Bir diğer önemli sorun da fırsatçılığın önüne geçilmesi. Komisyoncuların malı ucuza alıp, depolarda bekletip arz-talep dengesini bozduktan sonra da ürünleri yüksek fiyatlarla piyasaya sürmesi kuşkusuz devletin çözmesi gereken bir problem.

Her şey bir yana esas sorun ülkede işin ehli biçimde yürütülmemesi sorunudur. Sorun da bu sorunun kaynağı da çözümü de ortadayken plansız programsız ve hep birilerinin zenginleştiği acımasız piyasa koşullarında olan hep üreticiye ve dolayısıyla vatandaşa oluyor.

İthalat, Sopa Gibi Kullanılıyor

Ülkemizde son yıllarda fındıktan et üretimine, turunçgillerden soğan ve patatese kadar neredeyse bütün kalemlerde plansız ve ehliyetsiz iş yapmanın bedelini ödüyor. Üretim planlamaları doğru yapılmadığı için tarım ve hayvancılıkta üretim yetersizliği ve kontrolsüz fiyat artışları ortaya çıkıyor. Devlet de başta alması gereken önlemleri almadığı için kolaycılığa kaçarak ithalata yöneliyor. Üstelik ithal politikası artık bir sopa gibi kullanılıyor. İthalat politikası, üretimi ve üreticiyi daha da zora soktuğu gibi sorunlara kalıcı çözümler de üretilmemiş oluyor.

Vatandaşın Sağlığı Tehdit Altında

Suriye’de daha önce kimyasal kullanılan bölgelerden patates ithal edilmesi, aklımıza et ithalatında yaşanan sağlık skandallarını getiriyor! Dolayısıyla bu noktada atılan adımlarla vatandaşın sağlığı da ciddi anlamda tehlikeye atılıyor. Yıllardır iç savaşla yıkıma uğratılan Suriye’den ithalat yapılmasının utancı bir yana, bu ithalattan hangi yandaşların zenginleşeceği soruları da bir yana, acil yapısal önlemler alınmadığı ve sağlıklı politikalar hayata geçmediği sürece biz bu sorunları yaşamaya devam ederiz. Bugün yüksek fiyatlar, gelecek yıl tarlalarda kalan ya da yok pahasına satılan ürünlerle ve böylelikle de mağduriyetler yaşayan üreticilerle karşılaşmaya devam ederiz. 

  Kaynak: KANAL HABER AJANSI   Bu haber 109 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  DİĞER CHP HABERLERİ
  AK PARTİ HABERLERİ
Akyön, Basın Mensuplarıyla Bir Araya Geldi Akyön, Basın Mensuplarıyla Bir Araya Geldi Ak Parti Kırıkkale Belediye Başkan Aday Adayı Bahattin Akyön, Kırıkkale’de görev..
Karabulut; YETIŞEN NESILLERE GÜZEL BIR GELECEK İÇİN UMUT OLMAYA Karabulut; YETIŞEN NESILLERE GÜZEL BIR GELECEK İÇİN UMUT OLMAYA Davut Karabulut; YETIŞEN NESILLERE GÜZEL BIR GELECEK İÇİN UMUT OLMAYA HEP BİRLİK..
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile MHP Lideri Bahçeli, Bugün Bir Araya Gelecek Cumhurbaşkanı Erdoğan ile MHP Lideri Bahçeli, Bugün Bir Araya Gelecek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli bugün saa..
İhtisas hastanesinde itibar kaybı yaşanmadı İhtisas hastanesinde itibar kaybı yaşanmadı PERSONEL TAKVİYESİ YAPILDI; Kırıkkale Milletvekili Ramazan Can, eski il sağlık m..
  CHP HABERLERİ
DONARAK ŞEHİT OLAN ASKERLERİMİZ ÖNERGE DONARAK ŞEHİT OLAN ASKERLERİMİZ ÖNERGE CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır, geçtiğimiz Cuma günü Mersinli Jandarm..
Vedat IRMAK CHP Etimesgut Belediye Meclis Üyesi Aday adayı Vedat IRMAK CHP Etimesgut Belediye Meclis Üyesi Aday adayı 29 Ekim Demokrasinin, Özgürlüğün ve Cumhuriyet' in Zaferidir. Demokrasi, özgürlü..
Vedat Irmak CHP Etimesgut belediye meclis adaylığına başvurdu Vedat Irmak CHP Etimesgut belediye meclis adaylığına başvurdu Vedat Irmak başvurusunu CHP Etimesgut ilçe başkanı Ayhan Yılmaz’a teslim etti . ..
GÜRER: BAŞ POLİSLİĞİ AKP GETİRDİ, AKP BİTİRDİ GÜRER: BAŞ POLİSLİĞİ AKP GETİRDİ, AKP BİTİRDİ Antalya Milletvekili Atay Uslu ile Tekirdağ Milletvekili Mustafa Yel’in Karayoll..
  İYİ PARTİ HABERLERİ
ADNAN MENDUH ÖZER ADAY ADAYLIĞINI AÇIKLADI ADNAN MENDUH ÖZER ADAY ADAYLIĞINI AÇIKLADI Kamusen'e bağlı Türk Büro - Sen genel merkez yönetim kurulu üyesi olan Sn. Adnan..
İYİ PARTİ’Lİ KORAY AYDIN UN İHRACATÇILARININ SORUNLARINI MECLİSE TAŞIDI İYİ PARTİ’Lİ KORAY AYDIN UN İHRACATÇILARININ SORUNLARINI MECLİSE TAŞIDI İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Milletvekili Koray Aydın, Ticaret Ba..
İYİ Parti 1. yılını kutladı İYİ Parti 1. yılını kutladı İYİ Parti’nin 1’inci kuruluş yıldönümü il, ilçe teşkilatı ve çok sayıda partilin..
Doğu Türkistan Mili Meclisi Başkanı Seyit Tümtürk İlk Ziyaretini İYİ Parti’ye Yaptı Doğu Türkistan Mili Meclisi Başkanı Seyit Tümtürk İlk Ziyaretini İYİ Parti’ye Yaptı Doğu Türkistan Milli Meclisi Başkanı Seyit Tümtürk, İYİ PARTİ Grup Başkanvekili ..
Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 34 24 7 3 75 33 75 +42
2 Fenerbahçe 34 21 4 9 78 36 72 +42
3 Medipol Başakşehir 34 22 6 6 62 34 72 +28
4 Beşiktaş 34 21 5 8 69 30 71 +39
5 Trabzonspor 34 15 9 10 63 51 55 +12
6 Göztepe 34 13 11 10 49 50 49 -1
7 Sivasspor 34 14 13 7 45 53 49 -8
8 Kasımpaşa 34 13 14 7 57 58 46 -1
9 Kayserispor 34 12 14 8 44 55 44 -11
10 Yeni Malatyaspor 34 11 13 10 38 45 43 -7
11 Akhisarspor 34 11 14 9 44 53 42 -9
12 Aytemiz Alanyaspor 34 11 16 7 55 59 40 -4
13 Bursaspor 34 11 17 6 43 48 39 -5
14 Antalyaspor 34 10 16 8 40 59 38 -19
15 Atiker Konyaspor 34 9 16 9 38 42 36 -4
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 49 60 33 -11
17 Gençlerbirliği 34 8 17 9 37 54 33 -17
18 Karabükspor 34 3 28 3 20 86 12 -66
Takım O G M B A Y P AV
1 Çaykur Rizespor 34 20 5 9 68 38 69 +30
2 MKE Ankaragücü 34 18 7 9 55 34 63 +21
3 Boluspor 34 18 10 6 53 30 60 +23
4 Ümraniyespor 34 17 9 8 49 35 59 +14
5 BB Erzurumspor 34 14 9 11 56 44 53 +12
6 Gazişehir Gaziantep FK 34 15 11 8 57 38 53 +19
7 Altınordu 34 15 11 8 55 45 53 +10
8 Balıkesirspor Baltok 34 16 11 7 56 46 52 +10
9 İstanbulspor 34 14 12 8 45 39 50 +6
10 Elazığspor 34 13 12 9 53 44 48 +9
11 Giresunspor 34 13 13 8 50 44 47 +6
12 Adanaspor 34 12 15 7 41 56 43 -15
13 Eskişehirspor 34 12 14 8 63 56 41 +7
14 Adana Demirspor 34 11 15 8 44 47 41 -3
15 Denizlispor 34 10 16 8 43 47 38 -4
16 Samsunspor 34 7 12 15 32 46 36 -14
17 Manisaspor 34 7 24 3 31 80 15 -49
18 Gaziantepspor 34 2 28 4 18 100 1 -82
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 23 4 7 63 15 76 +48
2 Menemen Belediyespor 34 22 4 8 68 26 74 +42
3 Afjet Afyonspor 34 21 6 7 62 31 70 +31
4 Sivas Belediyespor 34 19 5 10 57 29 67 +28
5 Keçiörengücü 34 19 8 7 77 41 64 +36
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 7 11 58 32 59 +26
7 İnegölspor 34 17 9 8 53 41 59 +12
8 Sarıyer 34 13 16 5 44 45 44 -1
9 Tokatspor 34 11 13 10 37 45 43 -8
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 14 9 44 47 42 -3
11 Kastamonuspor 1966 34 12 18 4 46 49 40 -3
12 Eyüpspor 34 11 17 6 52 62 39 -10
13 Tuzlaspor 34 10 16 8 42 51 38 -9
14 Bodrumspor 34 10 16 8 39 53 38 -14
15 Amed Sportif 34 10 14 10 37 41 37 -4
16 Bucaspor 34 10 15 9 51 60 36 -9
17 Kocaeli Birlikspor 34 4 26 4 30 78 13 -48
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 32 1 19 133 17 -114
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 34 23 5 6 60 27 75 +33
2 Bayburt Grup Özel İdare 34 17 6 11 51 33 62 +18
3 Kemerspor 2003 34 15 7 12 62 44 57 +18
4 Bayrampaşa 34 16 9 9 43 34 57 +9
5 Düzcespor 34 14 7 13 41 34 55 +7
6 Ofspor 34 16 11 7 41 27 55 +14
7 Halide Edip Adıvar SK 34 13 9 12 45 33 51 +12
8 Erbaaspor 34 13 12 9 46 41 48 +5
9 Batman Petrolspor 34 12 10 12 43 36 48 +7
10 Yeni Altındağ Bld. 34 11 14 9 42 44 42 -2
11 Çatalcaspor 34 10 13 11 33 37 41 -4
12 Kozan Belediyespor 34 11 17 6 42 52 39 -10
13 Yomraspor 34 9 15 10 23 42 37 -19
14 Erzin Belediyespor 34 10 18 6 35 53 36 -18
15 Bergama Belediyespor 34 8 16 10 35 54 34 -19
16 12 Bingölspor 34 7 14 13 28 42 34 -14
17 Orhangazi Belediyespor 34 6 15 13 34 52 31 -18
18 Çanakkale Dardanel SK 34 5 18 11 35 54 26 -19
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/05/2018 Fenerbahçe 3 - 2 Atiker Konyaspor
 19/05/2018 Göztepe 0 - 1 Galatasaray
 19/05/2018 Medipol Başakşehir 3 - 2 Kasımpaşa
 19/05/2018 Beşiktaş 5 - 1 Sivasspor
 18/05/2018 Trabzonspor 3 - 0 Kardemir Karabükspor
 18/05/2018 Alanyaspor 3 - 2 Antalyaspor
 18/05/2018 Gençlerbirliği 1 - 0 Bursaspor
 18/05/2018 Yeni Malatyaspor 3 - 2 Kayserispor
 18/05/2018 Akhisarspor 2 - 1 Osmanlıspor FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2018 MKE Ankaragücü 1 - 1 Adana Demirspor
 05/05/2018 Boluspor 1 - 0 Denizlispor
 05/05/2018 Samsunspor 3 - 3 Ümraniyespor
 05/05/2018 Altınordu 1 - 1 BB Erzurumspor
 05/05/2018 Çaykur Rizespor 4 - 2 Gazişehir Gaziantep FK
 04/05/2018 Adanaspor 0 - 3 Eskişehirspor
 04/05/2018 Elazığspor 2 - 2 İstanbulspor
 04/05/2018 Gaziantepspor 4 - 5 Giresunspor
 04/05/2018 Balıkesirspor Baltok 4 - 1 Manisaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/05/2018 Tuzlaspor 2 - 1 Sarıyer
 05/05/2018 Mersin İdmanyurdu 0 - 7 Sancaktepe Belediyespor
 05/05/2018 Keçiörengücü 3 - 2 Kastamonuspor 1966
 05/05/2018 Bodrumspor 2 - 1 Kocaeli Birlikspor
 05/05/2018 Bucaspor 3 - 1 Etimesgut Belediyespor
 05/05/2018 Hatayspor 2 - 0 Afjet Afyonspor
 05/05/2018 Menemen Belediyespor 2 - 0 Eyüpspor
 05/05/2018 Tokatspor 0 - 0 Amed Sportif
 05/05/2018 Sivas Belediyespor 1 - 1 İnegölspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/05/2018 Orhangazi Belediyespor 3 - 4 Bayburt Grup Özel İdare
 05/05/2018 Erzin Belediyespor 3 - 0 Halide Edip Adıvar SK
 05/05/2018 Çatalcaspor 2 - 2 Batman Petrolspor
 05/05/2018 Düzcespor 1 - 0 Erbaaspor
 05/05/2018 Yomraspor 0 - 1 Kozan Belediyespor
 05/05/2018 12 Bingölspor 1 - 0 Yeni Altındağ Bld.
 05/05/2018 Çanakkale Dardanel SK 0 - 2 Ofspor
 05/05/2018 Kemerspor 2003 0 - 0 Bergama Belediyespor
 05/05/2018 Bayrampaşa 1 - 0 Manisa BBSK
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı