Korona Virüs ve Ekonomiye Etkileri-2

 Tarih: 29-04-2020 20:34:11
Dünya genelinde yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını maalesef hız kesmeden yayılmaya devam ediyor; 27 Nisan 2020 tarihi itibariyle hastalığa yakalanan insanların sayısı

2,8 milyonu, hayatını kaybeden insanların sayısı ise 195 bini așmıș durumdadır. Bu sebeple, salgınla mücadelede “sosyal mesafe”, “sosyal izolasyon” ve “karantina” tedbirleri tüm dünyada uygulanmaya devam etmektedir. Tavizsiz bir șekilde takip edilen “Evde Kal” stratejisi sonucu dünya genelinde ekonomik hayat durmuș ve tüm ekonomiler son yüzyılın en derin ekonomik krizine doğru sürüklenmektedirler. Öyle bir ekonomik kriz ki bahse konu olan, artık “ekonomik durgunluğun” çok ötesinde “ekonomik çöküșün” gerçekleșmesinin beklendiği ve etkilenmeyen veya kazanan devletin olmadığı bir krizle karșı karșıyayız. Salgın öncesi küresel ekonominin 2020 yılında %3,4 büyüyeceği öngörülürken, șu an itibariyle 2020 yılında dünya ekonomisinin %3 küçüleceği tahmin edilmektedir. Gelișmiș Avrupa ülkelerinin 2020 yılında %6,6 küçüleceği, Avrupa bölgesi gelișmekte olan ülkelerin %5,2 küçüleceği ve Türkiye ekonomisinin ise görece daha iyi bir durumda olsa da %5 daralacağı öngörülmektedir. 2020 yılı ikinci yarsında bașlayacak toparlanmayı, 2021 yılında %5,8 büyümenin takip edeceği beklenmektedir. Böylece Koronavirüs salgınının 2020 ve 2021 yıllarında dünya ekonomisine maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanmaktadır. Nüfus artıșı sebebiyle kiși bașı gelirdeki azalıșın %3 değil %4,2 olacağı, 2020 yılı sonunda 170 ülkenin kiși bașı milli gelirinin azalacağı öngörülmektedir, yani en basit ifadesiyle tüm dünya halkları daha da fakirleșecek, açlık çeken insan sayısı iki katına çıkacaktır. Bu șartlar altında Koronavirüs salgınının Türkiye ekonomisine olası etkisi Grafik-1’de gösterilmiștir. 1998 yılından itibaren reel gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yıllar itibariyle aldığı değer TL cinsinden mavi çizgiyle gösterilmektedir. Siyah çizgi, 1998-2019 yılları arasında 22 yıllık dönemde Türkiye ekonomisinin yakalamıș olduğu büyüme trendini ifade etmektedir. Koronavirüs salgını nedeniyle yașadığımız ekonomik daralmanın ülkemize maliyeti 2020 ve 2021 yılları için kırmızı alanla gösterilmektedir. Uluslararası kreditörlerin ve kurulușların tahminleri çerçevesinde Türkiye ekonomisinin 2020 yılında %5 küçülmesi ve 2021 yılında %5 büyümesi durumunda reel GSYH’yı gösteren mavi çizgi 22 yıllık trend çizgisinin altında kalacak ve ülke sınırlarında ürettiğimiz gelirimizde kayıplar yașanacaktır. Kırmızı alan ile gösterilen ekonomik kayıplar her ne kadar grafik üzerinde küçük gibi görünse de 2019 cari fiyatlarıyla 836 milyar TL’ye tekabül etmektedir. Yani Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye 836 Milyar TL (144 Milyar $) zarara uğrayacaktır. 2019 yılı cari GSYH’nin 4,28 Trilyon TL olduğunu düșünürsek ekonomik kaybımız 2019 yılı gelirimizin %19,5’ine denk gelmektedir. Yapmıș olduğumuz hesaplamalar, 2020 yılı için Türkiye ekonomisinin Koronavirüs salgını etkisiyle %5 küçüleceği ön kabulüne dayanmaktadır. Peki bu rakam gerçekçi midir? Türkiye ekonomisini teğet geçtiğini kabul ettiğimiz 2009 küresel finans krizi döneminde Türkiye ekonomisinin %4,7 küçüldüğünü düșünürsek, Koronavirüs salgını altında 2020 yılında %5 seviyesinde ekonominin küçülmesi gayet gerçekçi durmaktadır. Türkiye Ekonomi Politikaları Araștırma Vakfının (TEPAV) yayınladığı Nisan 2020 Politika Notunda Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye ekonomisinin 3 ay kapalı kalması durumunda ekonominin %10 küçüleceği ifade edilmektedir. Bu durumda gelir kaybımız 1,27 Trilyon TL (218 Milyar $) seviyesine çıkmaktadır. Küresel olarak maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanan ve bu sebeple son yüzyılın en derin ekonomik krizi olarak adlandırılan bu kriz ile mücadele için dünya genelinde devletlerin açıklamıș olduğu ekonomik destek paketlerinin toplam değeri 8 trilyon $ seviyesine yaklașmıștır. Türkiye’de ise hükümet 836 Milyar TL’yi bulan toplam ekonomik zarara karșın sadece 100 Milyar TL değerinde ekonomik destek paketi açıklayabilmiștir. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 25 Nisan tarihinde açıkladığı șișirilmiș, abartılı rakamlar üzerinden konușacak olursak 200 Milyar TL’lik paket Türkiye ekonomisi için yeterli değildir. Hazine ve Maliye Bakanlığının acilen asli görevine odaklanması gerekmektedir. Bakanlığın ve bakanın “1 milyon yazılımcı” projesi gibi üzerine vazife olmayan ișlerle uğrașmaktan vazgeçmelidir. 23 Mart 2020 tarihinde yayınlamıș olduğumuz değerlendirme raporumuzda belirttiğimiz gibi hükümet açıklamıș olduğu ekonomik istikrar kalkanı programıyla bankacılık sistemi üzerinden hanehalkı ve firmaları borçlandırarak krizin olumsuz etkilerini hafifletmeye çalıșmaktadır. Bu durumda paketin bașarısı hükümetin kararlılığına değil bankacılık sektörünün tutumuna bağlı kalmaktadır. Bunu baștan göremeyen hükümet, bugün Hazine ve Maliye Bakanı aracılığıyla bankacılık sektörüne göz dağı tadında mesaj vermeye çalıșmaktadır. Fakat ișin aslı; tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hem hanehalkları hem de firmalar hali hazırda ağır borç yükü altında olmalarıdır. Bu sebeple bankacılık sektörü boğazına kadar borca batmıș kiși veya firmalara daha fazla borç vermeye yanașmıyorlar. Hanehalkı ve firmaların 2002 ve 2019 yılları aralık sonu borç stoku rakamları Tablo-1’de sunulmaktadır. 2002 yılı sonunda vatandașların 6,6 Milyar TL olan borcu 2019 sonunda 89 kat artarak 584 Milyar TL’ye fırlamıștır. Firmaların borcu ise aynı dönemde 34 kat artarak 3 Trilyon TL sınırına dayanmıștır. Hanehalkları ve firmaların toplam borcu 2002 yılında GSYH’nın %26’sına denk gelmektedir. Yani ülke olarak bir yılda elde edilen gelirin dörtte biri kadar borcu varmıș firmaların ve vatandașların 2002 yılında. 2019 yılı sonunda yani 2020 yılı bașında bu oran maalesef %83’e yükselmiștir. Devletin ortalama olarak %23 civarında olan milli gelir içerisindeki payı düșüldüğünde acı gerçek ortaya çıkmaktadır: Hanehalklarının ve firmaların toplam borcu (%83) bir yılda çalıșarak ürettikleri gelirlerinden (%77) daha fazladır. Dolayısıyla vatandașlar ve firmalar boğazına kadar borca batmıș durumdayken bankacılık sektörünün daha fazla borç vermeye can atmasını beklemek mümkün değildir. Bütün bașarısı borçlanma mekanizmasını genișletmek üzerine kurulu ekonomik istikrar kalkanı paketinin bașarıya ulașması, ekonomik krizin etkilerini hafifletmesi kesinlikle mümkün değildir. Anlık rahatlama sağlar gibi olsa bile ekonomik kırılganlıkları artıracağı ve dolayısıyla çok uzak olmayan bir dönemde ekonomiyi tamamen iflasa sürükleyeceği kaçınılmaz bir sondur. Koronavirüs salgınının sebep olduğu bu çalkantılı dönemde, ekonomik, sosyal ve siyasal yapıların yeniden sorgulanmaya bașlanması ve herkesin hayatın her alanında “yeninin” arayıșı içerisinde olması bizim için çok önemli bir fırsat penceresi aralamaktadır. Kendi medeniyet anlayıșımızın öngördüğü ekonomik, sosyal ve siyasal yapıları inșa etmeye hiç bu kadar yakın olmamıștık. Her köklü değișim dayanılması ağır bedellere/maliyetlere sebep olmaktadır. Koronavirüs salgınının sebep olduğu ekonomik krizin maliyetini öderken (ki zaten ödeyeceğiz) kendi düșünce dünyamıza ait sistemi kurabilirsek, bu ekonomik krizden karlı çıkacak tek ülke olabiliriz. Kurabileceğimize inanmalıyız; bugün itibariyle batı medeniyetinin bütün karizması ayaklar altındayken, süper güç olduğuna inandığımız ABD’de insanlar devletlerine olan güvenlerini yitirmișken biz her türlü imkana sahibiz. Bu fırsatı kaçırmanın bedeli çok daha ağır olabilir. Gelinen bu noktada acilen yapılması gereken iki önemli stratejik değișiklik vardır. 1. Kurgu olarak tamamen hatalı tasarlanan ekonomik istikrar kalkanı paketi tamamen değiștirilmeli ve baștan kurgulanmalıdır. Fikri altyapısı tamamen hatalı, kurgusu tersten çalıșan (yani, bankacılık sektörünün takdir edeceği yeni borç miktarı nispetinde firmalar ayakta kalacak ve ayakta kalacak firmaların istihdam edeceği insanlar üretime devam edebilecekler) bu paket yerine vatandașın yurtiçinde üretilmiș tüketim malları ve hizmetleri satın almakta kullanacağı dolara çevrilemeyen yeni bir para ile vatandaș doğrudan desteklenmelidir. 2. Borç stoku rakamlarının ortaya koyduğu “boğazımıza kadar borca battığımız” acı durumunu değiștirecek, borç-faiz-borç problemini kesin olarak ortadan kaldıracak, borçlarımızı konsolide ve tasfiye etmek için ter dökecek Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde yeni bir Genel Müdürlük kurulmalıdır. 12 Eylül 2019 tarihinde 30886 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 45 numaralı Cumhurbașkanlığı Kararnamesi ile ihdas edilen Borçlanma Genel Müdürlüğü lav edilerek kapatılmalıdır. Saygılarımızla Yeniden Refah Partisi Ekonomik İşler Başkanlığı Korona Virüs ve Ekonomiye Etkileri-2 Dünya genelinde yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını maalesef hız kesmeden yayılmaya devam ediyor; 27 Nisan 2020 tarihi itibariyle hastalığa yakalanan insanların sayısı 2,8 milyonu, hayatını kaybeden insanların sayısı ise 195 bini așmıș durumdadır. Bu sebeple, salgınla mücadelede “sosyal mesafe”, “sosyal izolasyon” ve “karantina” tedbirleri tüm dünyada uygulanmaya devam etmektedir. Tavizsiz bir șekilde takip edilen “Evde Kal” stratejisi sonucu dünya genelinde ekonomik hayat durmuș ve tüm ekonomiler son yüzyılın en derin ekonomik krizine doğru sürüklenmektedirler. Öyle bir ekonomik kriz ki bahse konu olan, artık “ekonomik durgunluğun” çok ötesinde “ekonomik çöküșün” gerçekleșmesinin beklendiği ve etkilenmeyen veya kazanan devletin olmadığı bir krizle karșı karșıyayız. Salgın öncesi küresel ekonominin 2020 yılında %3,4 büyüyeceği öngörülürken, șu an itibariyle 2020 yılında dünya ekonomisinin %3 küçüleceği tahmin edilmektedir. Gelișmiș Avrupa ülkelerinin 2020 yılında %6,6 küçüleceği, Avrupa bölgesi gelișmekte olan ülkelerin %5,2 küçüleceği ve Türkiye ekonomisinin ise görece daha iyi bir durumda olsa da %5 daralacağı öngörülmektedir. 2020 yılı ikinci yarsında bașlayacak toparlanmayı, 2021 yılında %5,8 büyümenin takip edeceği beklenmektedir. Böylece Koronavirüs salgınının 2020 ve 2021 yıllarında dünya ekonomisine maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanmaktadır. Nüfus artıșı sebebiyle kiși bașı gelirdeki azalıșın %3 değil %4,2 olacağı, 2020 yılı sonunda 170 ülkenin kiși bașı milli gelirinin azalacağı öngörülmektedir, yani en basit ifadesiyle tüm dünya halkları daha da fakirleșecek, açlık çeken insan sayısı iki katına çıkacaktır. Bu șartlar altında Koronavirüs salgınının Türkiye ekonomisine olası etkisi Grafik-1’de gösterilmiștir. 1998 yılından itibaren reel gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yıllar itibariyle aldığı değer TL cinsinden mavi çizgiyle gösterilmektedir. Siyah çizgi, 1998-2019 yılları arasında 22 yıllık dönemde Türkiye ekonomisinin yakalamıș olduğu büyüme trendini ifade etmektedir. Koronavirüs salgını nedeniyle yașadığımız ekonomik daralmanın ülkemize maliyeti 2020 ve 2021 yılları için kırmızı alanla gösterilmektedir. Uluslararası kreditörlerin ve kurulușların tahminleri çerçevesinde Türkiye ekonomisinin 2020 yılında %5 küçülmesi ve 2021 yılında %5 büyümesi durumunda reel GSYH’yı gösteren mavi çizgi 22 yıllık trend çizgisinin altında kalacak ve ülke sınırlarında ürettiğimiz gelirimizde kayıplar yașanacaktır. Kırmızı alan ile gösterilen ekonomik kayıplar her ne kadar grafik üzerinde küçük gibi görünse de 2019 cari fiyatlarıyla 836 milyar TL’ye tekabül etmektedir. Yani Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye 836 Milyar TL (144 Milyar $) zarara uğrayacaktır. 2019 yılı cari GSYH’nin 4,28 Trilyon TL olduğunu düșünürsek ekonomik kaybımız 2019 yılı gelirimizin %19,5’ine denk gelmektedir. Yapmıș olduğumuz hesaplamalar, 2020 yılı için Türkiye ekonomisinin Koronavirüs salgını etkisiyle %5 küçüleceği ön kabulüne dayanmaktadır. Peki bu rakam gerçekçi midir? Türkiye ekonomisini teğet geçtiğini kabul ettiğimiz 2009 küresel finans krizi döneminde Türkiye ekonomisinin %4,7 küçüldüğünü düșünürsek, Koronavirüs salgını altında 2020 yılında %5 seviyesinde ekonominin küçülmesi gayet gerçekçi durmaktadır. Türkiye Ekonomi Politikaları Araștırma Vakfının (TEPAV) yayınladığı Nisan 2020 Politika Notunda Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye ekonomisinin 3 ay kapalı kalması durumunda ekonominin %10 küçüleceği ifade edilmektedir. Bu durumda gelir kaybımız 1,27 Trilyon TL (218 Milyar $) seviyesine çıkmaktadır. Küresel olarak maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanan ve bu sebeple son yüzyılın en derin ekonomik krizi olarak adlandırılan bu kriz ile mücadele için dünya genelinde devletlerin açıklamıș olduğu ekonomik destek paketlerinin toplam değeri 8 trilyon $ seviyesine yaklașmıștır. Türkiye’de ise hükümet 836 Milyar TL’yi bulan toplam ekonomik zarara karșın sadece 100 Milyar TL değerinde ekonomik destek paketi açıklayabilmiștir. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 25 Nisan tarihinde açıkladığı șișirilmiș, abartılı rakamlar üzerinden konușacak olursak 200 Milyar TL’lik paket Türkiye ekonomisi için yeterli değildir. Hazine ve Maliye Bakanlığının acilen asli görevine odaklanması gerekmektedir. Bakanlığın ve bakanın “1 milyon yazılımcı” projesi gibi üzerine vazife olmayan ișlerle uğrașmaktan vazgeçmelidir. 23 Mart 2020 tarihinde yayınlamıș olduğumuz değerlendirme raporumuzda belirttiğimiz gibi hükümet açıklamıș olduğu ekonomik istikrar kalkanı programıyla bankacılık sistemi üzerinden hanehalkı ve firmaları borçlandırarak krizin olumsuz etkilerini hafifletmeye çalıșmaktadır. Bu durumda paketin bașarısı hükümetin kararlılığına değil bankacılık sektörünün tutumuna bağlı kalmaktadır. Bunu baștan göremeyen hükümet, bugün Hazine ve Maliye Bakanı aracılığıyla bankacılık sektörüne göz dağı tadında mesaj vermeye çalıșmaktadır. Fakat ișin aslı; tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hem hanehalkları hem de firmalar hali hazırda ağır borç yükü altında olmalarıdır. Bu sebeple bankacılık sektörü boğazına kadar borca batmıș kiși veya firmalara daha fazla borç vermeye yanașmıyorlar. Hanehalkı ve firmaların 2002 ve 2019 yılları aralık sonu borç stoku rakamları Tablo-1’de sunulmaktadır. 2002 yılı sonunda vatandașların 6,6 Milyar TL olan borcu 2019 sonunda 89 kat artarak 584 Milyar TL’ye fırlamıștır. Firmaların borcu ise aynı dönemde 34 kat artarak 3 Trilyon TL sınırına dayanmıștır. Hanehalkları ve firmaların toplam borcu 2002 yılında GSYH’nın %26’sına denk gelmektedir. Yani ülke olarak bir yılda elde edilen gelirin dörtte biri kadar borcu varmıș firmaların ve vatandașların 2002 yılında. 2019 yılı sonunda yani 2020 yılı bașında bu oran maalesef %83’e yükselmiștir. Devletin ortalama olarak %23 civarında olan milli gelir içerisindeki payı düșüldüğünde acı gerçek ortaya çıkmaktadır: Hanehalklarının ve firmaların toplam borcu (%83) bir yılda çalıșarak ürettikleri gelirlerinden (%77) daha fazladır. Dolayısıyla vatandașlar ve firmalar boğazına kadar borca batmıș durumdayken bankacılık sektörünün daha fazla borç vermeye can atmasını beklemek mümkün değildir. Bütün bașarısı borçlanma mekanizmasını genișletmek üzerine kurulu ekonomik istikrar kalkanı paketinin bașarıya ulașması, ekonomik krizin etkilerini hafifletmesi kesinlikle mümkün değildir. Anlık rahatlama sağlar gibi olsa bile ekonomik kırılganlıkları artıracağı ve dolayısıyla çok uzak olmayan bir dönemde ekonomiyi tamamen iflasa sürükleyeceği kaçınılmaz bir sondur. Koronavirüs salgınının sebep olduğu bu çalkantılı dönemde, ekonomik, sosyal ve siyasal yapıların yeniden sorgulanmaya bașlanması ve herkesin hayatın her alanında “yeninin” arayıșı içerisinde olması bizim için çok önemli bir fırsat penceresi aralamaktadır. Kendi medeniyet anlayıșımızın öngördüğü ekonomik, sosyal ve siyasal yapıları inșa etmeye hiç bu kadar yakın olmamıștık. Her köklü değișim dayanılması ağır bedellere/maliyetlere sebep olmaktadır. Koronavirüs salgınının sebep olduğu ekonomik krizin maliyetini öderken (ki zaten ödeyeceğiz) kendi düșünce dünyamıza ait sistemi kurabilirsek, bu ekonomik krizden karlı çıkacak tek ülke olabiliriz. Kurabileceğimize inanmalıyız; bugün itibariyle batı medeniyetinin bütün karizması ayaklar altındayken, süper güç olduğuna inandığımız ABD’de insanlar devletlerine olan güvenlerini yitirmișken biz her türlü imkana sahibiz. Bu fırsatı kaçırmanın bedeli çok daha ağır olabilir. Gelinen bu noktada acilen yapılması gereken iki önemli stratejik değișiklik vardır. 1. Kurgu olarak tamamen hatalı tasarlanan ekonomik istikrar kalkanı paketi tamamen değiștirilmeli ve baștan kurgulanmalıdır. Fikri altyapısı tamamen hatalı, kurgusu tersten çalıșan (yani, bankacılık sektörünün takdir edeceği yeni borç miktarı nispetinde firmalar ayakta kalacak ve ayakta kalacak firmaların istihdam edeceği insanlar üretime devam edebilecekler) bu paket yerine vatandașın yurtiçinde üretilmiș tüketim malları ve hizmetleri satın almakta kullanacağı dolara çevrilemeyen yeni bir para ile vatandaș doğrudan desteklenmelidir. 2. Borç stoku rakamlarının ortaya koyduğu “boğazımıza kadar borca battığımız” acı durumunu değiștirecek, borç-faiz-borç problemini kesin olarak ortadan kaldıracak, borçlarımızı konsolide ve tasfiye etmek için ter dökecek Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde yeni bir Genel Müdürlük kurulmalıdır. 12 Eylül 2019 tarihinde 30886 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 45 numaralı Cumhurbașkanlığı Kararnamesi ile ihdas edilen Borçlanma Genel Müdürlüğü lav edilerek kapatılmalıdır. Saygılarımızla Yeniden Refah Partisi Ekonomik İşler Başkanlığı eBülten 27 Nisan 2020 2 YENİDEN REFAH PARTİSİ EKONOMİK İŞLER BAŞKANLIĞI 50 75 100 125 150 175 200 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2020 Türkiye Ekonomisi Reel GSYH Endeksi Büyüme Trendi Gra�ik-1 3 YENİDEN REFAH PARTİSİ EKONOMİK İŞLER BAŞKANLIĞI Korona Virüs ve Ekonomiye Etkileri-2 Dünya genelinde yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını maalesef hız kesmeden yayılmaya devam ediyor; 27 Nisan 2020 tarihi itibariyle hastalığa yakalanan insanların sayısı 2,8 milyonu, hayatını kaybeden insanların sayısı ise 195 bini așmıș durumdadır. Bu sebeple, salgınla mücadelede “sosyal mesafe”, “sosyal izolasyon” ve “karantina” tedbirleri tüm dünyada uygulanmaya devam etmektedir. Tavizsiz bir șekilde takip edilen “Evde Kal” stratejisi sonucu dünya genelinde ekonomik hayat durmuș ve tüm ekonomiler son yüzyılın en derin ekonomik krizine doğru sürüklenmektedirler. Öyle bir ekonomik kriz ki bahse konu olan, artık “ekonomik durgunluğun” çok ötesinde “ekonomik çöküșün” gerçekleșmesinin beklendiği ve etkilenmeyen veya kazanan devletin olmadığı bir krizle karșı karșıyayız. Salgın öncesi küresel ekonominin 2020 yılında %3,4 büyüyeceği öngörülürken, șu an itibariyle 2020 yılında dünya ekonomisinin %3 küçüleceği tahmin edilmektedir. Gelișmiș Avrupa ülkelerinin 2020 yılında %6,6 küçüleceği, Avrupa bölgesi gelișmekte olan ülkelerin %5,2 küçüleceği ve Türkiye ekonomisinin ise görece daha iyi bir durumda olsa da %5 daralacağı öngörülmektedir. 2020 yılı ikinci yarsında bașlayacak toparlanmayı, 2021 yılında %5,8 büyümenin takip edeceği beklenmektedir. Böylece Koronavirüs salgınının 2020 ve 2021 yıllarında dünya ekonomisine maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanmaktadır. Nüfus artıșı sebebiyle kiși bașı gelirdeki azalıșın %3 değil %4,2 olacağı, 2020 yılı sonunda 170 ülkenin kiși bașı milli gelirinin azalacağı öngörülmektedir, yani en basit ifadesiyle tüm dünya halkları daha da fakirleșecek, açlık çeken insan sayısı iki katına çıkacaktır. Bu șartlar altında Koronavirüs salgınının Türkiye ekonomisine olası etkisi Grafik-1’de gösterilmiștir. 1998 yılından itibaren reel gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yıllar itibariyle aldığı değer TL cinsinden mavi çizgiyle gösterilmektedir. Siyah çizgi, 1998-2019 yılları arasında 22 yıllık dönemde Türkiye ekonomisinin yakalamıș olduğu büyüme trendini ifade etmektedir. Koronavirüs salgını nedeniyle yașadığımız ekonomik daralmanın ülkemize maliyeti 2020 ve 2021 yılları için kırmızı alanla gösterilmektedir. Uluslararası kreditörlerin ve kurulușların tahminleri çerçevesinde Türkiye ekonomisinin 2020 yılında %5 küçülmesi ve 2021 yılında %5 büyümesi durumunda reel GSYH’yı gösteren mavi çizgi 22 yıllık trend çizgisinin altında kalacak ve ülke sınırlarında ürettiğimiz gelirimizde kayıplar yașanacaktır. Kırmızı alan ile gösterilen ekonomik kayıplar her ne kadar grafik üzerinde küçük gibi görünse de 2019 cari fiyatlarıyla 836 milyar TL’ye tekabül etmektedir. Yani Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye 836 Milyar TL (144 Milyar $) zarara uğrayacaktır. 2019 yılı cari GSYH’nin 4,28 Trilyon TL olduğunu düșünürsek ekonomik kaybımız 2019 yılı gelirimizin %19,5’ine denk gelmektedir. Yapmıș olduğumuz hesaplamalar, 2020 yılı için Türkiye ekonomisinin Koronavirüs salgını etkisiyle %5 küçüleceği ön kabulüne dayanmaktadır. Peki bu rakam gerçekçi midir? Türkiye ekonomisini teğet geçtiğini kabul ettiğimiz 2009 küresel finans krizi döneminde Türkiye ekonomisinin %4,7 küçüldüğünü düșünürsek, Koronavirüs salgını altında 2020 yılında %5 seviyesinde ekonominin küçülmesi gayet gerçekçi durmaktadır. Türkiye Ekonomi Politikaları Araștırma Vakfının (TEPAV) yayınladığı Nisan 2020 Politika Notunda Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye ekonomisinin 3 ay kapalı kalması durumunda ekonominin %10 küçüleceği ifade edilmektedir. Bu durumda gelir kaybımız 1,27 Trilyon TL (218 Milyar $) seviyesine çıkmaktadır. Küresel olarak maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanan ve bu sebeple son yüzyılın en derin ekonomik krizi olarak adlandırılan bu kriz ile mücadele için dünya genelinde devletlerin açıklamıș olduğu ekonomik destek paketlerinin toplam değeri 8 trilyon $ seviyesine yaklașmıștır. Türkiye’de ise hükümet 836 Milyar TL’yi bulan toplam ekonomik zarara karșın sadece 100 Milyar TL değerinde ekonomik destek paketi açıklayabilmiștir. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 25 Nisan tarihinde açıkladığı șișirilmiș, abartılı rakamlar üzerinden konușacak olursak 200 Milyar TL’lik paket Türkiye ekonomisi için yeterli değildir. Hazine ve Maliye Bakanlığının acilen asli görevine odaklanması gerekmektedir. Bakanlığın ve bakanın “1 milyon yazılımcı” projesi gibi üzerine vazife olmayan ișlerle uğrașmaktan vazgeçmelidir. 23 Mart 2020 tarihinde yayınlamıș olduğumuz değerlendirme raporumuzda belirttiğimiz gibi hükümet açıklamıș olduğu ekonomik istikrar kalkanı programıyla bankacılık sistemi üzerinden hanehalkı ve firmaları borçlandırarak krizin olumsuz etkilerini hafifletmeye çalıșmaktadır. Bu durumda paketin bașarısı hükümetin kararlılığına değil bankacılık sektörünün tutumuna bağlı kalmaktadır. Bunu baștan göremeyen hükümet, bugün Hazine ve Maliye Bakanı aracılığıyla bankacılık sektörüne göz dağı tadında mesaj vermeye çalıșmaktadır. Fakat ișin aslı; tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hem hanehalkları hem de firmalar hali hazırda ağır borç yükü altında olmalarıdır. Bu sebeple bankacılık sektörü boğazına kadar borca batmıș kiși veya firmalara daha fazla borç vermeye yanașmıyorlar. Hanehalkı ve firmaların 2002 ve 2019 yılları aralık sonu borç stoku rakamları Tablo-1’de sunulmaktadır. 2002 yılı sonunda vatandașların 6,6 Milyar TL olan borcu 2019 sonunda 89 kat artarak 584 Milyar TL’ye fırlamıștır. Firmaların borcu ise aynı dönemde 34 kat artarak 3 Trilyon TL sınırına dayanmıștır. Hanehalkları ve firmaların toplam borcu 2002 yılında GSYH’nın %26’sına denk gelmektedir. Yani ülke olarak bir yılda elde edilen gelirin dörtte biri kadar borcu varmıș firmaların ve vatandașların 2002 yılında. 2019 yılı sonunda yani 2020 yılı bașında bu oran maalesef %83’e yükselmiștir. Devletin ortalama olarak %23 civarında olan milli gelir içerisindeki payı düșüldüğünde acı gerçek ortaya çıkmaktadır: Hanehalklarının ve firmaların toplam borcu (%83) bir yılda çalıșarak ürettikleri gelirlerinden (%77) daha fazladır. Dolayısıyla vatandașlar ve firmalar boğazına kadar borca batmıș durumdayken bankacılık sektörünün daha fazla borç vermeye can atmasını beklemek mümkün değildir. Bütün bașarısı borçlanma mekanizmasını genișletmek üzerine kurulu ekonomik istikrar kalkanı paketinin bașarıya ulașması, ekonomik krizin etkilerini hafifletmesi kesinlikle mümkün değildir. Anlık rahatlama sağlar gibi olsa bile ekonomik kırılganlıkları artıracağı ve dolayısıyla çok uzak olmayan bir dönemde ekonomiyi tamamen iflasa sürükleyeceği kaçınılmaz bir sondur. Koronavirüs salgınının sebep olduğu bu çalkantılı dönemde, ekonomik, sosyal ve siyasal yapıların yeniden sorgulanmaya bașlanması ve herkesin hayatın her alanında “yeninin” arayıșı içerisinde olması bizim için çok önemli bir fırsat penceresi aralamaktadır. Kendi medeniyet anlayıșımızın öngördüğü ekonomik, sosyal ve siyasal yapıları inșa etmeye hiç bu kadar yakın olmamıștık. Her köklü değișim dayanılması ağır bedellere/maliyetlere sebep olmaktadır. Koronavirüs salgınının sebep olduğu ekonomik krizin maliyetini öderken (ki zaten ödeyeceğiz) kendi düșünce dünyamıza ait sistemi kurabilirsek, bu ekonomik krizden karlı çıkacak tek ülke olabiliriz. Kurabileceğimize inanmalıyız; bugün itibariyle batı medeniyetinin bütün karizması ayaklar altındayken, süper güç olduğuna inandığımız ABD’de insanlar devletlerine olan güvenlerini yitirmișken biz her türlü imkana sahibiz. Bu fırsatı kaçırmanın bedeli çok daha ağır olabilir. Gelinen bu noktada acilen yapılması gereken iki önemli stratejik değișiklik vardır. 1. Kurgu olarak tamamen hatalı tasarlanan ekonomik istikrar kalkanı paketi tamamen değiștirilmeli ve baștan kurgulanmalıdır. Fikri altyapısı tamamen hatalı, kurgusu tersten çalıșan (yani, bankacılık sektörünün takdir edeceği yeni borç miktarı nispetinde firmalar ayakta kalacak ve ayakta kalacak firmaların istihdam edeceği insanlar üretime devam edebilecekler) bu paket yerine vatandașın yurtiçinde üretilmiș tüketim malları ve hizmetleri satın almakta kullanacağı dolara çevrilemeyen yeni bir para ile vatandaș doğrudan desteklenmelidir. 2. Borç stoku rakamlarının ortaya koyduğu “boğazımıza kadar borca battığımız” acı durumunu değiștirecek, borç-faiz-borç problemini kesin olarak ortadan kaldıracak, borçlarımızı konsolide ve tasfiye etmek için ter dökecek Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde yeni bir Genel Müdürlük kurulmalıdır. 12 Eylül 2019 tarihinde 30886 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 45 numaralı Cumhurbașkanlığı Kararnamesi ile ihdas edilen Borçlanma Genel Müdürlüğü lav edilerek kapatılmalıdır. Saygılarımızla Yeniden Refah Partisi Ekonomik İşler Başkanlığı eBülten 27 Nisan 2020 2002 2019 Değişim Hanehalkı 6,6 Milyar TL x 89 Firmalar x 34 Toplam 88 Milyar TL 94,6 Milyar TL x 38 GSYH’ya oranı (%) %26 %83 584 Milyar TL 2984 Milyar TL 3568,2 Milyar TL Tablo-1. Borç Stoku 4 YENİDEN REFAH PARTİSİ EKONOMİK İŞLER BAŞKANLIĞI Korona Virüs ve Ekonomiye Etkileri-2 Dünya genelinde yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını maalesef hız kesmeden yayılmaya devam ediyor; 27 Nisan 2020 tarihi itibariyle hastalığa yakalanan insanların sayısı 2,8 milyonu, hayatını kaybeden insanların sayısı ise 195 bini așmıș durumdadır. Bu sebeple, salgınla mücadelede “sosyal mesafe”, “sosyal izolasyon” ve “karantina” tedbirleri tüm dünyada uygulanmaya devam etmektedir. Tavizsiz bir șekilde takip edilen “Evde Kal” stratejisi sonucu dünya genelinde ekonomik hayat durmuș ve tüm ekonomiler son yüzyılın en derin ekonomik krizine doğru sürüklenmektedirler. Öyle bir ekonomik kriz ki bahse konu olan, artık “ekonomik durgunluğun” çok ötesinde “ekonomik çöküșün” gerçekleșmesinin beklendiği ve etkilenmeyen veya kazanan devletin olmadığı bir krizle karșı karșıyayız. Salgın öncesi küresel ekonominin 2020 yılında %3,4 büyüyeceği öngörülürken, șu an itibariyle 2020 yılında dünya ekonomisinin %3 küçüleceği tahmin edilmektedir. Gelișmiș Avrupa ülkelerinin 2020 yılında %6,6 küçüleceği, Avrupa bölgesi gelișmekte olan ülkelerin %5,2 küçüleceği ve Türkiye ekonomisinin ise görece daha iyi bir durumda olsa da %5 daralacağı öngörülmektedir. 2020 yılı ikinci yarsında bașlayacak toparlanmayı, 2021 yılında %5,8 büyümenin takip edeceği beklenmektedir. Böylece Koronavirüs salgınının 2020 ve 2021 yıllarında dünya ekonomisine maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanmaktadır. Nüfus artıșı sebebiyle kiși bașı gelirdeki azalıșın %3 değil %4,2 olacağı, 2020 yılı sonunda 170 ülkenin kiși bașı milli gelirinin azalacağı öngörülmektedir, yani en basit ifadesiyle tüm dünya halkları daha da fakirleșecek, açlık çeken insan sayısı iki katına çıkacaktır. Bu șartlar altında Koronavirüs salgınının Türkiye ekonomisine olası etkisi Grafik-1’de gösterilmiștir. 1998 yılından itibaren reel gayrisafi yurtiçi hasılanın (GSYH) yıllar itibariyle aldığı değer TL cinsinden mavi çizgiyle gösterilmektedir. Siyah çizgi, 1998-2019 yılları arasında 22 yıllık dönemde Türkiye ekonomisinin yakalamıș olduğu büyüme trendini ifade etmektedir. Koronavirüs salgını nedeniyle yașadığımız ekonomik daralmanın ülkemize maliyeti 2020 ve 2021 yılları için kırmızı alanla gösterilmektedir. Uluslararası kreditörlerin ve kurulușların tahminleri çerçevesinde Türkiye ekonomisinin 2020 yılında %5 küçülmesi ve 2021 yılında %5 büyümesi durumunda reel GSYH’yı gösteren mavi çizgi 22 yıllık trend çizgisinin altında kalacak ve ülke sınırlarında ürettiğimiz gelirimizde kayıplar yașanacaktır. Kırmızı alan ile gösterilen ekonomik kayıplar her ne kadar grafik üzerinde küçük gibi görünse de 2019 cari fiyatlarıyla 836 milyar TL’ye tekabül etmektedir. Yani Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye 836 Milyar TL (144 Milyar $) zarara uğrayacaktır. 2019 yılı cari GSYH’nin 4,28 Trilyon TL olduğunu düșünürsek ekonomik kaybımız 2019 yılı gelirimizin %19,5’ine denk gelmektedir. Yapmıș olduğumuz hesaplamalar, 2020 yılı için Türkiye ekonomisinin Koronavirüs salgını etkisiyle %5 küçüleceği ön kabulüne dayanmaktadır. Peki bu rakam gerçekçi midir? Türkiye ekonomisini teğet geçtiğini kabul ettiğimiz 2009 küresel finans krizi döneminde Türkiye ekonomisinin %4,7 küçüldüğünü düșünürsek, Koronavirüs salgını altında 2020 yılında %5 seviyesinde ekonominin küçülmesi gayet gerçekçi durmaktadır. Türkiye Ekonomi Politikaları Araștırma Vakfının (TEPAV) yayınladığı Nisan 2020 Politika Notunda Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye ekonomisinin 3 ay kapalı kalması durumunda ekonominin %10 küçüleceği ifade edilmektedir. Bu durumda gelir kaybımız 1,27 Trilyon TL (218 Milyar $) seviyesine çıkmaktadır. Küresel olarak maliyetinin 9 trilyon $ olacağı hesaplanan ve bu sebeple son yüzyılın en derin ekonomik krizi olarak adlandırılan bu kriz ile mücadele için dünya genelinde devletlerin açıklamıș olduğu ekonomik destek paketlerinin toplam değeri 8 trilyon $ seviyesine yaklașmıștır. Türkiye’de ise hükümet 836 Milyar TL’yi bulan toplam ekonomik zarara karșın sadece 100 Milyar TL değerinde ekonomik destek paketi açıklayabilmiștir. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 25 Nisan tarihinde açıkladığı șișirilmiș, abartılı rakamlar üzerinden konușacak olursak 200 Milyar TL’lik paket Türkiye ekonomisi için yeterli değildir. Hazine ve Maliye Bakanlığının acilen asli görevine odaklanması gerekmektedir. Bakanlığın ve bakanın “1 milyon yazılımcı” projesi gibi üzerine vazife olmayan ișlerle uğrașmaktan vazgeçmelidir. 23 Mart 2020 tarihinde yayınlamıș olduğumuz değerlendirme raporumuzda belirttiğimiz gibi hükümet açıklamıș olduğu ekonomik istikrar kalkanı programıyla bankacılık sistemi üzerinden hanehalkı ve firmaları borçlandırarak krizin olumsuz etkilerini hafifletmeye çalıșmaktadır. Bu durumda paketin bașarısı hükümetin kararlılığına değil bankacılık sektörünün tutumuna bağlı kalmaktadır. Bunu baștan göremeyen hükümet, bugün Hazine ve Maliye Bakanı aracılığıyla bankacılık sektörüne göz dağı tadında mesaj vermeye çalıșmaktadır. Fakat ișin aslı; tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hem hanehalkları hem de firmalar hali hazırda ağır borç yükü altında olmalarıdır. Bu sebeple bankacılık sektörü boğazına kadar borca batmıș kiși veya firmalara daha fazla borç vermeye yanașmıyorlar. Hanehalkı ve firmaların 2002 ve 2019 yılları aralık sonu borç stoku rakamları Tablo-1’de sunulmaktadır. 2002 yılı sonunda vatandașların 6,6 Milyar TL olan borcu 2019 sonunda 89 kat artarak 584 Milyar TL’ye fırlamıștır. Firmaların borcu ise aynı dönemde 34 kat artarak 3 Trilyon TL sınırına dayanmıștır. Hanehalkları ve firmaların toplam borcu 2002 yılında GSYH’nın %26’sına denk gelmektedir. Yani ülke olarak bir yılda elde edilen gelirin dörtte biri kadar borcu varmıș firmaların ve vatandașların 2002 yılında. 2019 yılı sonunda yani 2020 yılı bașında bu oran maalesef %83’e yükselmiștir. Devletin ortalama olarak %23 civarında olan milli gelir içerisindeki payı düșüldüğünde acı gerçek ortaya çıkmaktadır: Hanehalklarının ve firmaların toplam borcu (%83) bir yılda çalıșarak ürettikleri gelirlerinden (%77) daha fazladır. Dolayısıyla vatandașlar ve firmalar boğazına kadar borca batmıș durumdayken bankacılık sektörünün daha fazla borç vermeye can atmasını beklemek mümkün değildir. Bütün bașarısı borçlanma mekanizmasını genișletmek üzerine kurulu ekonomik istikrar kalkanı paketinin bașarıya ulașması, ekonomik krizin etkilerini hafifletmesi kesinlikle mümkün değildir. Anlık rahatlama sağlar gibi olsa bile ekonomik kırılganlıkları artıracağı ve dolayısıyla çok uzak olmayan bir dönemde ekonomiyi tamamen iflasa sürükleyeceği kaçınılmaz bir sondur. Koronavirüs salgınının sebep olduğu bu çalkantılı dönemde, ekonomik, sosyal ve siyasal yapıların yeniden sorgulanmaya bașlanması ve herkesin hayatın her alanında “yeninin” arayıșı içerisinde olması bizim için çok önemli bir fırsat penceresi aralamaktadır. Kendi medeniyet anlayıșımızın öngördüğü ekonomik, sosyal ve siyasal yapıları inșa etmeye hiç bu kadar yakın olmamıștık. Her köklü değișim dayanılması ağır bedellere/maliyetlere sebep olmaktadır. Koronavirüs salgınının sebep olduğu ekonomik krizin maliyetini öderken (ki zaten ödeyeceğiz) kendi düșünce dünyamıza ait sistemi kurabilirsek, bu ekonomik krizden karlı çıkacak tek ülke olabiliriz. Kurabileceğimize inanmalıyız; bugün itibariyle batı medeniyetinin bütün karizması ayaklar altındayken, süper güç olduğuna inandığımız ABD’de insanlar devletlerine olan güvenlerini yitirmișken biz her türlü imkana sahibiz. Bu fırsatı kaçırmanın bedeli çok daha ağır olabilir. Gelinen bu noktada acilen yapılması gereken iki önemli stratejik değișiklik vardır. 1. Kurgu olarak tamamen hatalı tasarlanan ekonomik istikrar kalkanı paketi tamamen değiștirilmeli ve baștan kurgulanmalıdır. Fikri altyapısı tamamen hatalı, kurgusu tersten çalıșan (yani, bankacılık sektörünün takdir edeceği yeni borç miktarı nispetinde firmalar ayakta kalacak ve ayakta kalacak firmaların istihdam edeceği insanlar üretime devam edebilecekler) bu paket yerine vatandașın yurtiçinde üretilmiș tüketim malları ve hizmetleri satın almakta kullanacağı dolara çevrilemeyen yeni bir para ile vatandaș doğrudan desteklenmelidir. 2. Borç stoku rakamlarının ortaya koyduğu “boğazımıza kadar borca battığımız” acı durumunu değiștirecek, borç-faiz-borç problemini kesin olarak ortadan kaldıracak, borçlarımızı konsolide ve tasfiye etmek için ter dökecek Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde yeni bir Genel Müdürlük kurulmalıdır. 12 Eylül 2019 tarihinde 30886 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 45 numaralı Cumhurbașkanlığı Kararnamesi ile ihdas edilen Borçlanma Genel Müdürlüğü lav edilerek kapatılmalıdır. 

Yeniden Refah Partisi Ekonomik İşler Başkanlığı

  Kaynak: İZ HA   Editör: İZ-HA   Bu haber 5122 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  DİĞER Y R P HABERLERİ
  AK PARTİ HABERLERİ
Cumhurbaşkanı ErdoğanAnayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan'ı kabul etti. Cumhurbaşkanı ErdoğanAnayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan'ı kabul etti. Türkiye Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşk..
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye’nin gücünü, zenginliği, refahını çok daha yükseklere taşıyacağız Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye’nin gücünü, zenginliği, refahını çok daha yükseklere taşıyacağız Cumhurbaşkanı Erdoğan, yayımladığı Ramazan Bayramı mesajında, "Salgın sonrası si..
AK Parti Sözcüsü Çelik'ten DP'nin iktidara gelişinin 70. yılı açıklaması: AK Parti Sözcüsü Çelik'ten DP'nin iktidara gelişinin 70. yılı açıklaması: - "Demokrasimizin en yüksek siyasal değer olarak güçlendirilmesi mücadelesini sü..
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Koronavirüsle mücadele başarıyla sürdürülüyor Cumhurbaşkanı Erdoğan: Koronavirüsle mücadele başarıyla sürdürülüyor Cumhurbaşkanı Erdoğan, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, yeni tip koronavir..
  CHP HABERLERİ
CHP GENEL BAŞKANI KEMAL KILIÇDAROĞLU’NDAN LİDERLERE BAYRAM TEBRİĞİ CHP GENEL BAŞKANI KEMAL KILIÇDAROĞLU’NDAN LİDERLERE BAYRAM TEBRİĞİ CHP GENEL BAŞKANI KEMAL KILIÇDAROĞLU’NDAN LİDERLERE BAYRAM TEBRİĞİ
CUMHURİYET HALK PARTİSİ’NDE BAYRAMLAŞMA İKİNCİ GÜN… CUMHURİYET HALK PARTİSİ’NDE BAYRAMLAŞMA İKİNCİ GÜN… Geleneksel olarak gerçekleştirilen Siyasi Partiler arası bayramlaşma ziyaretleri..
CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, canlı yayında soruları yanıtladı CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, canlı yayında soruları yanıtladı - "İYİ Parti için kumpas kurdular, seçimlere girmemesi için altyapı oluşturdular..
Tutuklanan Yüreğir Gençlik Kolu Başkanı hakkında açıklama Tutuklanan Yüreğir Gençlik Kolu Başkanı hakkında açıklama Tutuklanan Yüreğir Gençlik Kolu Başkanı hakkında açıklama
  MHP HABERLERİ
MHP’li Öztürk Bayramlar Birliğimizin Temeli MHP’li Öztürk Bayramlar Birliğimizin Temeli MHP’li Öztürk Bayramlar Birliğimizin Temeli
MHP'de partiler arası bayramlaşma video konferansla yapılacak MHP'de partiler arası bayramlaşma video konferansla yapılacak MHP, partiler arası bayramlaşmayı yeni tip koronavirüsle (Kovid-19) mücadele ted..
MHP Genel Başkanı Bahçeli'den bayram mesajı MHP Genel Başkanı Bahçeli'den bayram mesajı MHP Genel Başkanı Bahçeli, "Muhtemel riskleri engellemek, salgının tekrar yayılm..
MHP Genel Başkanı Bahçeli'den gündeme ilişkin mesajlar: MHP Genel Başkanı Bahçeli'den gündeme ilişkin mesajlar: - "(Van'daki terör saldırısı) İki kardeşimizin şehadetine neden olan hainleri la..
  İYİ PARTİ HABERLERİ
“İÇ PİYASA ACİLEN CANLANDIRILMALI” “İÇ PİYASA ACİLEN CANLANDIRILMALI” İYİ PARTİ KALKINMA POLİTİKALARI BAŞKANI İSMAİL TATLIOĞLU SALGIN SONRASI EKONOMİK..
“İYİ PARTİ OLARAK, BU DEĞİŞİKLİKLERİN TAM DA KARŞISINDAYIZ!” “İYİ PARTİ OLARAK, BU DEĞİŞİKLİKLERİN TAM DA KARŞISINDAYIZ!” “HÜKÜMETİN BARO YAPISINI DEĞİŞTİRME PLANI, DAHA ÖNCE DE ORTAYA ATILMIŞ BİR FETÖ ..
İYİ Parti Genel Başkanı Akşener, video konferansla gençlik kolları başkanlarıyla görüştü İYİ Parti Genel Başkanı Akşener, video konferansla gençlik kolları başkanlarıyla görüştü ANKARA (AA) - İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, partisinin il gençlik kolla..
KISITLAMALAR KOYMAYI SOSYAL DEVLET ANLAYIŞI İLE NASIL BAĞDAŞTIRABİLİYORSUNUZ? KISITLAMALAR KOYMAYI SOSYAL DEVLET ANLAYIŞI İLE NASIL BAĞDAŞTIRABİLİYORSUNUZ? KISITLAMALAR KOYMAYI SOSYAL DEVLET ANLAYIŞI İLE NASIL BAĞDAŞTIRABİLİYORSUNUZ?..
  B B P HABERLERİ
BBP Genel Başkanı Destici, Eskişehir'de yaşayan anne ve babasını ziyaret etti BBP Genel Başkanı Destici, Eskişehir'de yaşayan anne ve babasını ziyaret etti BBP Genel Başkanı Destici, Eskişehir'de yaşayan anne ve babasını ziyaret etti..
BBP Genel Başkanı Destici'den BBP Genel Başkanı Destici'den "Anneler Günü" mesajı: - "Bir aile ve toplumda, anne sağlıklı olursa o aile ve toplum sağlıklı olur. An..
DESTİCİ: “ARTIK BU ÜLKEDE DARBELERE GEÇİT YOK DESTİCİ: “ARTIK BU ÜLKEDE DARBELERE GEÇİT YOK Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Mustafa Destici “Artık bu ülkede darbel..
  DEVA HABERLERİ
Ali Babacan'dan erken seçim açıklaması: Sistem 2023'e kadar dayanmaz Ali Babacan'dan erken seçim açıklaması: Sistem 2023'e kadar dayanmaz DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, iktidarın elindeki gücü riske atmak iste..
Ali Babacan'dan iktidara tepki! Türkiye felç olmuş durumda Ali Babacan'dan iktidara tepki! Türkiye felç olmuş durumda Türkiye bir yandan salgınla mücadele ederken diğer yandan Meclis'ten tartışma ol..
Babacan’dan hükümete çağrı: Ertelensin Babacan’dan hükümete çağrı: Ertelensin DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Corona virüsü ile ilgili alınması gereke..
KEÇİÖREN’DE 23 NİSAN ÇOCUKLARDAN GELEN ESERLERLE KUTLANACAK KEÇİÖREN’DE 23 NİSAN ÇOCUKLARDAN GELEN ESERLERLE KUTLANACAK Keçiören Belediye Başkanı Turgut Altınok, koronavirüs salgını nedeniyle meydanla..
  Gelecek HABERLERİ
"İyilik melekleri" ihtiyaç sahibi aileyi sıcak yuvaya kavuşturdu "İyilik melekleri" ihtiyaç sahibi aileyi sıcak yuvaya kavuşturdu
Erzurumspor, Beşiktaş'ı kupanın dışına itti Erzurumspor, Beşiktaş'ı kupanın dışına itti Beşiktaş, Ziraat Türkiye Kupası son 16 turunda TFF 1. Lig ekibi Büyükşehir Beled..
Altınordu Teknik Direktörü Hüseyin Eroğlu'ndan genç futbolcu Ravil Tagir'e övgü Altınordu Teknik Direktörü Hüseyin Eroğlu'ndan genç futbolcu Ravil Tagir'e övgü Altınordu Teknik Direktörü Eroğlu, stoper Ravil Tagir hakkında, "Ravil çok enter..
Premier Lig'de Liverpool kazanmaya devam ediyor Premier Lig'de Liverpool kazanmaya devam ediyor İngiltere liginin zirvesindeki Liverpool, Wolverhampton'ı 1-0 yenerek üst üste 1..
  ANAP HABERLERİ
ANAVATAN PARTİSİ TBMM 100. YIL KUTLAMA MESAJI ANAVATAN PARTİSİ TBMM 100. YIL KUTLAMA MESAJI Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 23 Nisan 1920'de gerçekleşen açılışı, aziz mill..
MUSTAFA ÖZBEK’E SON GÖREV MUSTAFA ÖZBEK’E SON GÖREV Geçtiğimiz gün hayatını kaybeden Türk Metal Sendikası eski Genel Başkanı Mustafa..
Kültür Merkezi protokolü tama Kültür Merkezi protokolü tama Bahşılı’ya bir katkı daha
MHP’li Öztürk, Yerel Basının Elinden Tutalım, Güçlendirelim MHP’li Öztürk, Yerel Basının Elinden Tutalım, Güçlendirelim Milliyetçi Hareket Partisi Kırıkkale Milletvekili Av. Halil Öztürk; TBMM’de bir ..
  S T K HABERLERİ
Türkiye Gençlik STK'ları Platformundan Kovid-19 araştırması Türkiye Gençlik STK'ları Platformundan Kovid-19 araştırması - Sağlık alanında alınan tedbirleri başarılı ve yeterli olarak değerlendiren gen..
ANNELER BAŞARACAK! ANNELER BAŞARACAK! Temiz Toplum Derneği Anne Hareketi'nden Anneler Günü mesajı: "Anneler isterse, ü..
TEMİZ TOPLUM DERNEĞİ’NDEN UYUŞTURUCUYLA MÜCADELEDE 14 ÖNERİ TEMİZ TOPLUM DERNEĞİ’NDEN UYUŞTURUCUYLA MÜCADELEDE 14 ÖNERİ Temiz Toplum Derneği Genel Başkanı Bilal Ay, uyuşturucu ile mücadelede yeni bir ..
OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE TALEP 'İKİNCİ EL’E KAYACAK OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE TALEP 'İKİNCİ EL’E KAYACAK Aydın Erkoç: ‘’Sıfır araçların tedariki ile ilgili yaşanan sıkıntılar, pandemi s..
  Y R P HABERLERİ
MACARİSTAN PARLAMENTOSU BAŞARDI SIRA BİZDE MACARİSTAN PARLAMENTOSU BAŞARDI SIRA BİZDE İstanbul Sözleşmesi, bilindiği gibi, TBMM tarafından aleyhte hiç söz alınmadan v..
Korona Virüs ve Ekonomiye Etkileri-2 Korona Virüs ve Ekonomiye Etkileri-2 Dünya genelinde yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını maalesef hız kesmeden ya..
 Yukatel Denizlispor, Göztepe maçıyla çıkışa geçmek istiyor Yukatel Denizlispor, Göztepe maçıyla çıkışa geçmek istiyor Süper Lig ekiplerinden Yukatel Denizlispor'un yeni transferi Tunuslu stoper Syam..
 Demir Grup Sivasspor, Camara ile prensip anlaşmasına vardı Demir Grup Sivasspor, Camara ile prensip anlaşmasına vardı Demir Grup Sivasspor, Fransız savunma oyuncusu Samba Camara ile prensipte anlaşt..
  DÜNYA HABERLERİ
Koronavirüs salgınında son 24 saat Koronavirüs salgınında son 24 saat Kovid-19 salgınıyla ilgili dünyada son 24 saatte yaşanan gelişmeleri derleyerek ..
İngiltere'de Kovid-19'dan ölenlerin sayısı 34 bin 796'ya yükseldi İngiltere'de Kovid-19'dan ölenlerin sayısı 34 bin 796'ya yükseldi İngiltere'de Kovid-19 nedeniyle ölenlerin sayısı son 24 saatte 160 artarak 34 bi..
ABD'den Türkiye'ye getirilen 288 Türk vatandaşı Trabzon'daki yurda yerleştirildi ABD'den Türkiye'ye getirilen 288 Türk vatandaşı Trabzon'daki yurda yerleştirildi ABD'den Türkiye'ye getirilen 296 Türk vatandaşından 288'i, Trabzon'daki yurda ye..
Libya Ordusundan Hafter milislerinin işgalindeki Vatiyye üssüne hava harekatı Libya Ordusundan Hafter milislerinin işgalindeki Vatiyye üssüne hava harekatı Libya Ordusuna bağlı hava unsurları, ülkenin doğusundaki gayrimeşru silahlı güçl..
  KIRIKKALE HABERLERİ
Benimle Söyle yarışmasına Kırıkkale’den katılan yarışmacı duygu dolu anlar yaşadı Benimle Söyle yarışmasına Kırıkkale’den katılan yarışmacı duygu dolu anlar yaşadı FOX TV’nin sevilen yarışma programı Benim Söyle’ye Kırıkkale’den katılan Enver V..
TEMAD bayram kutlaması TEMAD bayram kutlaması Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği Kırıkkale şube Başkanlığı memleketimizin ve t..
SAYGILI  FARKLI NOKTALARA YEM BIRAKTI SAYGILI FARKLI NOKTALARA YEM BIRAKTI Tüm yurtta olduğu gibi Kırıkkale’de de arife günü ve Ramazan Bayramı boyunca sok..
Teşekkür Mektubu Yarışmasında Kırıkkale’den Derece Teşekkür Mektubu Yarışmasında Kırıkkale’den Derece Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlen..
  GÜNDEM HABERLERİ
 Aksaray'da sağanak ve dolu tarım alanlarına zarar verdi Aksaray'da sağanak ve dolu tarım alanlarına zarar verdi Aksaray'ın Eskil ilçesinde, şiddetli sağanak ve dolu, tarım arazilerinde zarara ..
Türkiye'de geçen ay yağış yüzde 28 arttı Türkiye'de geçen ay yağış yüzde 28 arttı Mayısta en fazla Marmara ve Ege bölgeleri yağış alırken, en az İç Anadolu Bölges..
 Kayseri'de sokağa çıkamayan vatandaşların yerine mezar ziyaretlerini belediye yaptı Kayseri'de sokağa çıkamayan vatandaşların yerine mezar ziyaretlerini belediye yaptı KAYSERİ (AA) - Kayseri'nin Melikgazi ilçesinde, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) ..
YHT seferleri 28 Mayıs'ta başlatılıyor YHT seferleri 28 Mayıs'ta başlatılıyor Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, 28 Mayıs'tan itibaren sosyal me..
  B T P HABERLERİ
"Tek çıkış yolu BTP'dir, Biz çıkışın şifrelerini biliyoruz" "Tek çıkış yolu BTP'dir, Biz çıkışın şifrelerini biliyoruz"
BTP'nin yeni Genel Başkanı Hüseyin Baş BTP'nin yeni Genel Başkanı Hüseyin Baş Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanlığı'na partinin online gerçekleştiri..
BTP’den Basın açıklaması BTP’den Basın açıklaması BASIN AÇIKLAMASI Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Prof.Dr. Haydar Baş, ..
Prof. Dr. Baş'la ilgili iddiaların gerçekle ilgisi yok Prof. Dr. Baş'la ilgili iddiaların gerçekle ilgisi yok Baş Ailesi Avukatı Lütfullah Önder, asılsız bazı iddialar üzerine yaptığı yazılı..
  D S P HABERLERİ
DSP Genel Başkanı AKSAKAL’dan Ramazan Bayramı Mesajı. DSP Genel Başkanı AKSAKAL’dan Ramazan Bayramı Mesajı. Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Sayın Önder AKSAKAL, Ramazan Bayramı dolayısı..
AKSAKAL, COVID-19 salgınından sonra Hükümetin ekonomik tedbirler kapsamındaki “Yapısal Reformlar”ını değerlendirdi. AKSAKAL, COVID-19 salgınından sonra Hükümetin ekonomik tedbirler kapsamındaki “Yapısal Reformlar”ını değerlendirdi. “Yapısal Reformlar” ADIYLA SUNULAN IMF POLİTİKALARI, HALKIN SÜREKLİ GEÇİM SIKINT..
Av. İSTE: “Baroların Yapısıyla Oynamak Milli Güvenlik Meselesidir!” Av. İSTE: “Baroların Yapısıyla Oynamak Milli Güvenlik Meselesidir!” DSP Genel Başkan Yardımcısı, Hukuk İşleri ve Siyasi İlişkiler Başkanı Av. Onur İ..
AKSAKAL, gündemle ilgili bir açıklama yaptı. AKSAKAL, gündemle ilgili bir açıklama yaptı. AKSAKAL, gündemle ilgili bir açıklama yaptı.
  ANK HABERLERİ
Son dakika! İçişleri Bakanlığı'ndan sehayat kısıtlaması genelgesi Son dakika! İçişleri Bakanlığı'ndan sehayat kısıtlaması genelgesi Son dakika haberine göre, İçişleri Bakanlığı, 81 il valiliğine "Şehir Giriş/Çıkı..
Başkentte bayram öncesi şehrin giriş ve çıkışlarında trafik yoğunluğu yaşandı Başkentte bayram öncesi şehrin giriş ve çıkışlarında trafik yoğunluğu yaşandı ANKARA (AA) - Ankara'da, Ramazan Bayramı'nda uygulanacak sokağa çıkma kısıtlamas..
Mezarlıklarda bayram hazırlıkları sürüyor Mezarlıklarda bayram hazırlıkları sürüyor Otlar biçiliyor, çevre düzenleniyor, şehit mezarları unutulmuyor
KEÇİÖREN’DE 19 MAYIS COŞKUSU ENGEL TANIMIYOR KEÇİÖREN’DE 19 MAYIS COŞKUSU ENGEL TANIMIYOR BAŞKAN ALTINOK: 19 MAYIS COŞKUSUNU AZERİN KONSERİYLE YAŞAYACAĞIZ
  İST HABERLERİ
Hepsiburada'dan ihtiyaç sahiplerine gıda yardımı Hepsiburada'dan ihtiyaç sahiplerine gıda yardımı - Hepsiburada, İstanbul Valiliği'nin belirlediği ihtiyaç sahiplerine, 13 bin Ram..
Türkiye'de 356 AVM yarın kapılarını yeniden hizmete açıyor Türkiye'de 356 AVM yarın kapılarını yeniden hizmete açıyor Kovid-19 salgını nedeniyle market, eczane ve hijyen ürünleri satan firmalar dışı..
Türkiye'de 268 bin 843 yetim, 81 bin 239 öksüz çocuk var Türkiye'de 268 bin 843 yetim, 81 bin 239 öksüz çocuk var Yetim Vakfının hazırladığı rapora göre, Türkiye'de 22 milyon 876 bin 798 çocukta..
CardFinans TarımKart'tan Dünya Çiftçiler Günü'ne özel fırsat CardFinans TarımKart'tan Dünya Çiftçiler Günü'ne özel fırsat - Mayıs ayı boyunca CardFinans TarımKart sahibi ve henüz kartını kullanmamış çif..
  BAKANLAR HABERLERİ
İçişleri Bakanlığı: 484 bin 808 kişiye seyahat izni verildi İçişleri Bakanlığı: 484 bin 808 kişiye seyahat izni verildi İçişleri Bakanlığı, seyahat izin belgesi başvurusu onaylanan 65 ve üzeri yaşlard..
İçişleri Bakanlığından İçişleri Bakanlığından "65 yaş ve üzeri vatandaşlar için seyahat izin belgesi" genelgesi - Genelgeye göre, 65 yaş ve üzeri vatandaşlar, izin belgesi almak ve en az 30 gü..
Bakan Karaismailoğlu, Karaman-Ulukışla Hızlı Tren Projesi'nin Ereğli şantiyesinde incelemelerde bulundu Bakan Karaismailoğlu, Karaman-Ulukışla Hızlı Tren Projesi'nin Ereğli şantiyesinde incelemelerde bulundu Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu: - "Türkiye genelinde mevcut 3 ..
Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş'tan Kadir Gecesi mesajı: Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş'tan Kadir Gecesi mesajı: - ''İktisadi, içtimai ve ahlaki krizlerin kıskacında örselenen insanlığın içinde..
  SAĞLIK HABERLERİ
Türkiye'de Kovid-19'la mücadelede günlük vaka sayısı 1000'in altına geriledi Türkiye'de Kovid-19'la mücadelede günlük vaka sayısı 1000'in altına geriledi Sağlık Bakanlığı, son 24 saatte 972 kişiye Kovid-19 tanısı konulduğunu, 23 kişin..
Sağlık Bakanı Koca'dan futbol müsabakaları açıklaması: Sağlık Bakanı Koca'dan futbol müsabakaları açıklaması: - "Liglerin devamı konusu, Futbol Federasyonu'muzun kendi iradesi ile alacağı bi..
ESNEK ÇALIŞMADAN İDARECİLER VE YANDAŞLAR YARARLANIYOR ESNEK ÇALIŞMADAN İDARECİLER VE YANDAŞLAR YARARLANIYOR Anadolu Sağlık Sen Genel Başkanı Necip Taşkın, Covid-19 salgını nedeniyle sağlık..
 Türkiye'de plazma tedavisi ile Kovid-19'u yenen ilk hasta Aybar Türkiye'de plazma tedavisi ile Kovid-19'u yenen ilk hasta Aybar Türkiye'de plazma tedavisi ile Kovid-19'u yenen ilk hasta Aybar
  BÖLGE HABERLERİ
Zeydan Karalar yokluğu işçisiyle de paylaştı Zeydan Karalar yokluğu işçisiyle de paylaştı Halkın mağdur kesimini de, işçisini de unutmadı
Soner Çetin sevgisi gökyüzüne çıkıyor Soner Çetin sevgisi gökyüzüne çıkıyor Çukurova Belediyesi’nin hizmetlerinden çok memnun olduğunu belirten Berdan Bülen..
Siyasi parti ve sivil toplum örgütleri terör saldırısını kınadı Siyasi parti ve sivil toplum örgütleri terör saldırısını kınadı Van'da bazı siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcileri, terör örgütü PKK'n..
İLÇE VE MAHALLE MEZARLIKLARINDA DA BAYRAM TEMİZLİĞİ İLÇE VE MAHALLE MEZARLIKLARINDA DA BAYRAM TEMİZLİĞİ İLÇE VE MAHALLE MEZARLIKLARINDA DA BAYRAM TEMİZLİĞİ
  A T O HABERLERİ
ATO BAŞKANI BARAN’DAN RAMAZAN BAYRAMI MESAJI… ATO BAŞKANI BARAN’DAN RAMAZAN BAYRAMI MESAJI… “BAYRAMLARDA YAŞADIĞIMIZ BİRLİK VE BERABERLİK DAİM OLSUN, PANDEMİ SON BULSUN”..
BARAN: “MÜCBİR SEBEP CİRO ESAS ALINARAK GENİŞLETİLSİN” BARAN: “MÜCBİR SEBEP CİRO ESAS ALINARAK GENİŞLETİLSİN” TİCARET ODALARI KONSEY BAŞKANI BARAN TOBB EKONOMİ BULUŞMASINDA SEKTÖREL SORUNLAR..
ATO BAŞKANI BARAN, 19 MAYIS ATATÜRK’Ü ANMA, GENÇLİK VE SPOR BAYRAMINI KUTLADI.   ATO BAŞKANI BARAN, 19 MAYIS ATATÜRK’Ü ANMA, GENÇLİK VE SPOR BAYRAMINI KUTLADI. ATO BAŞKANI BARAN, 19 MAYIS ATATÜRK’Ü ANMA, GENÇLİK VE SPOR BAYRAMINI KUTLADI. ..
ATO BAŞKANI BARAN, ADIM ADIM NORMALLEŞME SÜRECİNE GEÇEN KUYUMCULARI ZİYARET ETTİ.   ATO BAŞKANI BARAN, ADIM ADIM NORMALLEŞME SÜRECİNE GEÇEN KUYUMCULARI ZİYARET ETTİ. ATO BAŞKANI BARAN, ADIM ADIM NORMALLEŞME SÜRECİNE GEÇEN KUYUMCULARI ZİYARET ETTİ..
  A B B HABERLERİ
BÜYÜKŞEHİR 14 BİN YAVRU SAZAN BALIĞINI SUYLA BULUŞTURDU BÜYÜKŞEHİR 14 BİN YAVRU SAZAN BALIĞINI SUYLA BULUŞTURDU Ankara Büyükşehir Belediyesi, Başkent’in göl ve göletlerinde yaban su hayatının ..
BAŞKENT’TE İYİLİK BULAŞIYOR BAŞKENT’TE İYİLİK BULAŞIYOR Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın “iyilik bulaşıcıdır” sloganı..
COVİD-19 SALGINI İLE MÜCADELEDE KAPSAMINDA 338 İHALE ERTELENDİ COVİD-19 SALGINI İLE MÜCADELEDE KAPSAMINDA 338 İHALE ERTELENDİ Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın Başkent’te koronavirüs salgın..
  SPOR HABERLERİ
Sivasspor'da Denizlispor maçı hazırlıkları Sivasspor'da Denizlispor maçı hazırlıkları SİVAS (AA) - Demir Grup Sivasspor, Süper Lig'in 27. haftasında 15 Haziran Pazart..
Sivasspor'da hazırlıklar sürüyor Sivasspor'da hazırlıklar sürüyor SİVAS (AA) - Demir Grup Sivassporlu futbolcular, yeni tip koronavirüs (Kovid-19)..
TFF Başkanı Özdemir: Sağlıktan ödün vermeyiz TFF Başkanı Özdemir: Sağlıktan ödün vermeyiz TFF Başkanı Özdemir, "Bir insanın hayatı bile bu ligden daha önemlidir." dedi...
TFF'den yayıncı kuruluş sözleşmesi hakkında açıklama TFF'den yayıncı kuruluş sözleşmesi hakkında açıklama TFF, yayıncı kuruluş ile olan sözleşmede kulüpleri zora sokacak herhangi bir değ..
resmi ilanlar
Yukarı